Madeleine Timmermann – Zorg, Ethiek, Scholing, Advies
Introductie

Madeleine Timmermann
Ruim vijftien jaar ben ik fulltime werkzaam geweest als wijkverpleegkundige. In 1996 ben ik theologie gaan studeren aan de Universiteit van Tilburg. Ik heb me gespecialiseerd in zorgethiek en ben in 2003 cum laude afgestudeerd. Daarnaast heb ik enkele jaren gewerkt als docent aan een ROC opleiding voor verzorging en verpleging. Op het terrein van (zorg)ethiek en omgaan met dementie heb ik diverse cursussen en lezingen ontwikkeld en gegeven.
Vanaf 2004 heb op parttimebasis vijf jaar onderzoek gedaan naar goede zorg voor mensen met dementie onder de bezielende leiding van prof. dr. Annelies van Heijst (menslievende zorg) en prof. dr. Andries Baart (presentie). Mijn promotie vond plaats in het voorjaar van 2010 aan de Universiteit van Tilburg. Ik ben thans nog verbonden aan de universiteit via de onderzoeksgroep Care and Contested Coherence (CCC) waarin onderzoekers van binnen en buiten de UvT participeren.
Naar aanleiding van mijn onderzoek en de publicaties daarover geef ik door heel Nederland en Vlaanderen lezingen en scholingen op het gebied van zorg, ethiek en dementie.
Op dit moment ben ik nog verbonden aan Hogeschool InHolland in Den Haag als projectleider van een RAAK-project in samenwerking met prof. dr. Anne Goossensen. Met een team van ervaren hulpverleners en docenten werken we aan gerichte innovaties in de zorg voor mensen met Korsakov.
Vanaf september 2011 ben ik werkzaam bij het Kennis & Expertise Centrum van Stichting Groenhuysen te Roosendaal.
Diensten
- Het geven van lezingen; toegesneden op diverse doelgroepen en onderwerpen op het gebied van goede zorg, ethiek en/of dementie
- professionele zorgverleners ( diverse disciplines en geografische spreiding van Leeuwarden tot Leuven)
- mantelzorgers (o.a. alzheimercafes)
- vrijwilligers
- studenten ( college universiteit van Tilburg, masterclass Theologische Universiteit van Kampen)
- leerlingen ( ROC’s)
- cliëntenraden
- management
- Het geven van scholingen en trainingen; ook in opdracht van een stichting of organisatie zoals:
- Stichting Presentie (www.presentie.nl)
- Docent/trainer presentie in de verpleeghuispraktijk; in de concrete verpleeghuispraktijk krijgt presentie handen en voeten
- Organiseren en uitvoeren van driejaarlijkse leerbijeenkomsten Ouderenzorg Presentie Alliantie (OPA); een krachtenbundeling van ouderenzorgorganisaties die met presentie bezig zijn of erin geïnteresseerd zijn.
- Stichting HOOM (www.hoomondersteuning.nl)
- Cursus ‘Omgaan met dementie’
- Voor vrijwilligers in de thuissituatie
- Voor vrijwilligers Steunpunten dementie
- Voor mantelzorgers
- Commissie Ethiek CNV Publieke zaken (www.zorgethiek.nl)
- Interne scholing
- Het geven van beleidsadvies; o.a. voor Stichting Presentie en in samenwerking met De Hazelaar/De Wever Tilburg: Project Video Interactie Begeleiding.
- Het uitvoeren van onderzoeksopdrachten; o.a. naar het effect van ervaringsgericht leren door een tweedaagse inleefsessie in het zorgethisch laboratorium sTimul, Moorseele, België. Publicatie in Nursing Ethics: explorative study of experiences in sTimul (december 2011).
Onderzoek
“Madeleine Timmermann is op woensdag 14 april 2010 gepromoveerd aan de Universiteit van Tilburg op het onderwerp Relationele afstemming. Presentieverrijkte verpleeghuiszorg voor mensen met dementie.” (zie persbericht).
Introductiepraatje vooraf aan de verdediging van proefschrift, promotie 14 april 2010.

Cover van het boek
Beschrijving van het boek Relationele Afstemming
Sommige mensen met dementie jammeren terwijl zij professionele zorg ontvangen in het verpleeghuis. Ze hebben het, in ieder geval op dat moment, niet naar hun zin, en veel professionals valt het dan zwaar hen zorg te verlenen. Wat is in die context goed om te doen en hoe kan de zorg beter? Deze vragen uit de alledaagse realiteit komen in dit boek aan de orde.
Vanuit de zorgethiek en presentietheorie is gekeken naar de zorg voor dementerenden met behulp van video-opnamen, afkomstig van een bestaande verbetermethode in de ouderenzorg, Video Interactie Begeleiding. De beelden laten oudere mensen zien die verbaal en non-verbaal hun ongenoegens proberen duidelijk te maken, samengevat in de kreten ‘au’, ‘kou’ en ‘help’. Vanuit de presentie wordt het lijden gethematiseerd en de vraag gesteld of deze jammerende mens serieus (genoeg) genomen wordt. Het vraagt om het openwrikken en het systematisch bevragen van vanzelfsprekendheden in de zorgroutine. Als hulpmiddel is een jammer- en responslijst samengesteld die gericht is op relationele afstemming tijdens de dagelijkse zorghandelingen.
Deze studie heeft een praktisch belang voor allen die betrokken zijn bij de zorgverlening aan (jammerende) mensen met dementie (zorgverleners, (para)medici, psychologen, geestelijk verzorgenden), en een theoretisch belang, omdat het gaat over goede zorg en de moraliteit ervan, en over het goede leven in de brede zin van het woord.
Het boek is uitgegeven bij Lemma en verkrijgbaar in de winkel, ISBN 978-90-5931-552-5. In het najaar 2011 is het proefschrift herdrukt en beschikbaar als E-boek. Ook verkrijgbaar via bekende webwinkels.
Het proefschrift is te downloaden als PDF via Tilburg University.

cover verdunde uitgave
Nieuw!!
Vanaf najaar 2011 is het proefschrift ook in verdunde uitgave verkrijgbaar, inclusief website met filmfragmenten en kijkvragen. Deze verdunde uitgave (120 pagina’s) is geworteld in het orginele proefschrift, maar ontdaan van de ballast die een wetenschappelijke publicatie vereist.
Titel: Goede zorg voor mensen met dementie. Presentieverrijkte verpleeghuiszorg.
Het boekje kost €22,50 en is verkrijgbaar in (web)winkels en bij de uitgever Boom/Lemma.
ISBN: 978-90-5931-739-0
- Doctoraalscriptie: Wat rest een naaste als een dementerende zichzelf verliest. Een zorgethische doordenking van ‘validation’ (2003)
- Tijdschrift voor Gezondheidszorg en Ethiek (april 2005):Wat rest een naaste als een dementerende zichzelf verliest. Omgaan met dementie en de presentiebenadering
- Proeven van vrouwenstudies theologie deel VIII (2005): Zonder schoenen…..een verpleegkundige bijdrage over de nood aan zorgethiek
- Nursing (april 2005), M. van der Most en A. Hageman: Je bent verpleegkundige en je wilt meer
- ZorgEthiek.nu (januari 2009): Zorg met alle geweld
- Programmaraad Zorgvernieuwing Psychogeriatrie (september 2009), Guus van Heck en Hilde Stoop: Vergeet me niet!
- Geriatriedagen Programma en samenvattingen (februari 2010): Zorg draait om relationele afstemming
- Zin in Zorg. Tijdschrift van Reliëf over zorg, ethiek en levensbeschouwing (maart 2010): ‘Doet u mij maar een kroket!’ Een ethische analyse van een casus uit het verpleeghuis
- Proefschrift: Relationele afstemming. Presentieverrijkte verpleeghuiszorg voor mensen met dementie (2010, Lemma: Den Haag)
- BNdeStem (29 april 2010), Paulus Smits: Leren luisteren naar de dementerende
- Camillus bode (juni 2010), Paul Schreur: Relationele afstemming
- Nieuwsbrief Zorgvernieuwing psychogeriatrie (juni 2010): Goede zorg draait om relationele afstemming
- Nursing (juni 2010), Frank Glissenaar: Eerst de menselijke relatie. Over het nut van presentie in de zorg voor dementerenden
- Tijdschrift voor verzorgenden (juni 2010): Even bellen met….Madeleine Timmermann
- Nederlands Dagblad (18 september 2010): Hilbrand Rozema, Huidhonger, ouderen missen aanraking
- Tijdschrift voor Gerontologie en Geriatrie (september 2010): Congresbijdrage Zorg draait om relationele afstemming
- Zin in Zorg. Tijdschrift van Reliëf over zorg, ethiek en levensbeschouwing (september 2010), Julie Meerveld: Vanuit de presentietheorie gekeken naar zorg voor mensen met dementie.
- Regionale Dementie Ondersteuning Nieuws (december 2010): Present zijn voor mensen met dementie
- Bisdom Breda (januari 2011): Goede zorg als relationeel afstemmen
- Tijdschrift voor Verzorgenden (februari 2011), Sigrid Starremans: Contact maken met kwetsbare ouderen
- Festus. Forum voor samenlevingsvragen (april 2011), Nelleke de Jong- van den Berg, Keerstroom. Op verhaal komen.
- Denkbeeld. Tijdschrift voor psychogeriatrie (april 2011), Patrick Verhaest, Niet de persoon maar de relatie staat centraal
- Ethische Perspectieven (publicatie najaar 2011) in samenwerking met dr. L. Vanlaere, prof.dr. Ch. Gastmans: Mijn lichaam weet het. Een exploratieve studie van de ervaringen van simulant-zorgontvangers in een zorgethisch-lab
- Nursing ethics (aangeboden ter publicatie) in samenwerking met dr. L. Vanlaere en prof. dr. Ch. Gastmans: My body knows
- In voorbereiding: handelseditie van proefschrift, uitgeverij Lemma, Den Haag, najaar 2011
Contact
KvK te Breda: 20167767